BIP
31. BAZA LOTNICTWA TAKTYCZNEGO
Kalendarium wyboru samolotu wielozadaniowego dla Poslki

Kalendarium wyboru samolotu wielozadaniowego dla Polski


Po kilku latach przymiarek do zakupu nowych samolotów myśliwskich (jeden z planów zakładał zakup 64 używanych samolotów F-16A/B i przeprowadzenie ich

kompleksowej modernizacji - MLU) w 2001 roku Polska wystosowała do rządów Francji, Stanów Zjednoczonych, Szwecji i Wielkiej Brytanii zapytanie o

oferty wielozadaniowego samolotu bojowego (WSB) dla Sił Powietrznych. Na 226 stronach "Specyfikacji istotnych warunków zamówienia do składania ofert

ostatecznych", zdefiniowane zostały oczekiwania dotyczące: finansowania zakupu, wymagań operacyjnych i taktyczno-technicznych oraz preferowanych

kierunków lokowania offsetu.

2001

22 lutego 2001 roku Rada Ministrów wyznaczyła ministra obrony narodowej na koordynatora zakupu samolotu. 5 marca 2001 roku rozpoczął pracę

międzyresortowy zespół kierowany przez wiceministra ON Romualda Szeremietiewa. 12 kwietnia 2001 roku Komitet Spraw Obronnych Rady Ministrów podjął

decyzję o pozytywnym zarekomendowaniu dla rządu przygotowanych Wymagań Taktyczno - Technicznych, sposobie finansowania oraz propozycji programu

offsetowego. 18 kwietnia ministr ON powołał komisję przetargową, którą kierował płk Włodzimierz Pach, wicedyrektor Departamentu Zaopatrywania Sił

Zbrojnych MON. 18 kwietnia 2001 roku minister obrony narodowej powołał komisję przetargową na wybór samolotu wielozadaniowego. Określono, że do końca

maja 2001 miały wpłynąć odpowiedzi na zapytanie ofertowe wysłane do Francji, Szwecji, USA i Wielkiej Brytanii. 2 maja 2001 r. premier RP Jerzy Buzek

skierował do Sejmu w trybie pilnym projekt ustawy "Program wyposażenia Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w samoloty wielozadaniowe".

Jednocześnie 25 maja 2001 roku uchwalona została ustawa "O przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej

Polskiej w latach 2001-2006", a 22 czerwca 2001 r., ustawa " o ustanowieniu programu wieloletniego o wyposażeniu Sił Zbrojnych RP w samoloty

wielozdaniowe i zapewnieniu warunków jego realizacji (Dz. U. 2001 r. Nr 89 poz. 972 z 28 sierpnia 2001). Od 27 sierpnia do 5 października 2001 roku

trwała I tura negocjacji technicznych i finansowych.

2002

styczeń 2002
Od 15.01 do 30.01.2002 oraz od 11.02 do 28.02.2002 trwała II runda negocjacji finansowych i technicznych. Negocjacje podzielono na dwie tury spotkań.

Równolegle, w Ministerstwie Gospodarki prowadzone były negocjacje kompensacyjne. Jako pierwszy swoją ofertę offsetową przedstawił zespół francuski,

oferujący samolot Dassault Aviation Mirage 2000-5 Mk 2. W grupie offsetowej znalazły się Dassault Aviation, SNECMA, Thales, Matra BAE Dynamics.

Następnie propozycje offsetowe zaprezentowała strona amerykańska reprezentowana przez Lockheed Martin Aerospace, Northrop Grumman, Pratt&Whitney oraz

General Electric. Szwedzko - brytyjska propozycja przedstawiona została przez przedstawicieli Gripen International (BAE SYSTEMS, SAAB Aerospace) i

grupę 17 firm współpracujących z Gripen International. W związku z przewidywanymi zmianami w ustawie kompensacyjnej, zobowiązano zespoły offsetowe,

aby do 28 lutego przedstawiły nowe, uszczegółowione propozycje kompensacyjne.

luty 2002
Ministerstwo Obrony Narodowej poinformowało o rezygnacji z programu pozyskania samolotów używanych. Wiązało się to z analizą przewidywanych kosztów

wdrożenia, eksploatacji i modernizacji tego typu samolotów oraz z decyzją o przejęciu 23 samolotów MiG-29 z Niemiec. Minister obrony narodowej,

zgodnie z propozycją Komisji Przetargowej zdecydował, że Polska zakupi 48 samolotów wielozadaniowych dla SZ RP, co umożliwi sformowanie trzech

pełnych eskadr.

kwiecień 2002
Sejm znowelizował ustawę "O ustanowieniu programu wieloletniego Wyposażenie Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w samoloty wielozadaniowe i

zapewnieniu warunków jego realizacji" w zakresie przedmiotu zamówienia i terminów dostaw. Znowelizowana ustawa zakłada wyposażenie Sił Zbrojnych w 48

samolotów z terminem dostawy do końca 2008 roku.

czerwiec 2002
8 czerwca 2002 zakończono trzecią i ostatnią turę negocjacji prawnych, finansowych i technicznych z przedstawicielami firm oferujących swoje

samoloty. Komisja przetargowa przyjęła ostateczne warunki wyboru oferowanych samolotów. W grupie najważniejszych kryteriów zawarto: cenę, spełnienie

wymagań techniczno - taktycznych oraz wartość umów kompensacyjnych (offsetu).

lipiec 2002
6 lipca 2002 zaczęły obowiązywać przepisy zmieniające tzw. ustawę offsetową (Dziennik Ustaw nr 81 poz. 733 z 21 czerwca 2002 roku o zmianie ustawy o

niektórych umowach kompensacyjnych zawieranych w związku z umowami dostaw na potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa). 8 lipca 2002 komisja

przetargowa przekazała ambasadorom Francji, Szwecji, Wielkiej Brytanii i USA 226 stron Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia na samolot

wielozadaniowy dla SZ RP. W specyfikacji określono kryteria wyboru samolotów, wagę kryteriów, wzory matematyczne oceny ofert, oczekiwania dotyczące

modelu finansowania zakupów, wymagania operacyjne, taktyczno - techniczne oraz preferowane kierunki lokowania offsetu. Oferenci mieli cztery miesiące

na przygotowanie końcowych ofert.

listopad 2002
Na 12 listopada 2002 wyznaczono ostateczną datę złożenia ofert zawierających dane techniczne samolotów (MON) i warunków oferty offsetowej (

Ministerstwo Gospodarki).
13 listopada 2002 - otwarcie kopert z ofertami w Dowództwie Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej. Stany Zjednoczone zgłosiły samolot F-16C/D Block

50/52+, Francja - Mirage 2000-5 Mk 2, a Wielka Brytania i Szwecja - JAS 39 Gripen. W ciągu 45 dni komisja przetargowa miała zdecydować o wyborze

konkretnego typu samolotu wielozadaniowego dla SZ RP.
27 listopada - w związku ze złożonymi ofertami Komisja Przetargowa wysłała pytania do oferentów dotyczące przede wszystkim spraw technicznych i

finansowych

grudzień 2002
- 11 grudnia - spotkanie Komisji z oferentami, którzy wyjaśnili treść złożonych ofert.
- 13 grudnia - oferenci złożyli pisemne odpowiedzi na zadane przez Komisję pytania dotyczące treści złożonych ofert.
- 13 grudnia - Komisja Przetargowa otrzymała opinię Komitetu ds. Offsetowych zawierające ocenę ofert offsetowych, które stanowiły podstawę dla

Komisji Przetargowej do obliczenia punktów za kryterium "offset".
- 23 grudnia - minister Jerzy Szmajdziński zaaprobował decyzje podjęte przez Komisję Przetargową.
- 27 grudnia - w Dowództwie Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej przedstawiciele ambasad państw uczestniczących w przetargu otrzymali pisemną

informację o jego rozstrzygnięciu.
- 27 grudnia - na konferencji prasowej Minister Jerzy Szmajdziński poinformował o rozstrzygnięciu przetargu i zwycięstwie F-16.

2003

styczeń 2003
Ministerstwo Obrony Narodowej powołało zespół ds. ostatecznego przygotowania i doprecyzowania umowy.
13 stycznia rozpoczęły się rozmowy z przedstawicielami rządu Stanów Zjednoczonych w celu szczegółowego doprecyzowania wszystkich składników umowy.

marzec 2003
15 marca w Warszawie odbyła się końcowa tura rozmów negocjacyjnych w sprawie realizacji programu wyposażenia Sił Zbrojnych RP w samoloty

wielozadaniowe F-16. Po ich zakończeniu nastąpiło parafowanie dwóch umów - głównej na dostawę samolotów i systemów uzbrojenia oraz finansowej. W

obecności ministra obrony narodowej Jerzego Szmajdzińskiego, sekretarza stanu w Ministerstwie Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej Jacka Piechoty,

ambasadora Stanów Zjednoczonych w Warszawie Christophera Hilla oraz ministra nauki, przewodniczącego Komitetu Offsetowego prof. Michała Kleibera,

podpisy na dokumentach złożyli sekretarz stanu w MON Janusz Zemke, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów prof. Ryszard Michalski oraz dyrektor

Agencji Współpracy Obronnej Departamentu Obrony USA gen. Tome Walters.

kwiecień 2003
18 kwietnia 2003 roku w "Szkole Orląt" w Dęblinie zostały podpisane cztery umowy:
- o dostawach F-16,
- o finansowaniu zakupu,
- o kredycie udzielonym przez rząd USA na ten zakup,
- o offsecie.

Dodatkowe informacje

Przewodniczącym międzyresortowej komisji ds. wyboru samolotu wielozadaniowego był sekretarz stanu w MON - I zastępca ministra obrony narodowej -

Janusz Zemke, jego zastępcą gen. dyw. Roman Baszuk - asystent dowódcy WLiOP. W skład komisji mieszanej weszli przedstawiciele Ministerstwa Obrony

Narodowej, Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Gospodarki, Sejmu , Senatu, opozycji. Elementem komisji mieszanej była Komisja Przetargowa pod

kierownictwem płk Włodzimierza Pacha - zastępcy Dyrektora Departamentu Zaopatrywania Sił Zbrojnych MON. Prace Komisji Przetargowej toczyły się w

pionie techniczno - operacyjnym oraz pionie finansowym. Minister Obrony Narodowej powołał również zespół obsługi prawnej, któremu przewodniczył Jakub

Pinkowski - Dyrektor Generalny MON. Ministerstwo Gospodarki, które odpowiedzialne było za stronę offsetową przetargu powołało Komitet ds.

Offsetowych, jak również Biuro Offsetowe w Agencji Rozwoju Przemysłu. Praca Komisji Przetargowej polegała na dokładnej ocenie zgodności ofert

ostatecznych z wymaganiami określonymi w ustawie i specyfikacji istotnych warunków zamówienia. W ocenie ofert brały udział 93 osoby po stronie

polskiej, nie licząc ekspertów. Praca komisji przetargowej trwała 675 dni, negocjacje z oferentami 53 dni.

Kryteria i sposób oceny złożonych ofert.

W Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia do składania ofert ostatecznych Komisja określiła kryteria, zgodnie z którymi został dokonany wybór

najkorzystniejszej oferty. W skali 100 punktów były to:
- 45 pkt. - cena oferty,
- 20 pkt. - walory operacyjne,
- 20 pkt. - spełnieni wymogów taktyczno - technicznych,
- 15 pkt. - offset.

A. Cena

Cena oferty ostatecznej obejmowała 22 elementy, m. in.:
- dostawa 36 nowych samolotów jednomiejscowych i 12 dwumiejscowych,
- lotnicze środki bojowe,
- zasobniki podwieszane,
- sprzęt obsługi naziemnej,
- niezbędne części zamienne,
- symulatory,
- indywidualne wyposażenie pilotów,
- szkolenie personelu naziemnego i logistycznego.

B. Wymagania operacyjne

To kryterium składało się z 53 elementów. Wymagania operacyjne dotyczyły zasięgu bojowego samolotów, zasięgu w locie z podwieszanymi zbiornikami

paliwa i bez zbiorników, zdolności do uzupełniania paliwa w powietrzu, liczby wymaganych węzłów podwieszeń uzbrojenia, dostępności lotniczych środków

bojowych oraz powszechności ich stosowania w państwach sojuszniczych. Oceniano także możliwość współdziałania w ramach NATO oraz poziom zintegrowania

środków bojowych i zasobników podwieszanych z systemami pokładowymi samolotów

C. Wymagania taktyczno - techniczne

Ocenienie poddano 430 elementów, m.in.
- wymagane osiągi w zakresie prędkości, właściwości manewrowych, wymagania dotyczące startu i lądowania, podatności obsługowej, niezawodności i

trwałości samolotu.
- płatowiec w tym układ hydrauliczny, elektryczny, podwozie, układy hamowania, hermetyzacji, układ paliwowy, instalację przeciwpożarową oraz zespół

napędowy.
- przewidywane uzbrojenie samolotu i układ sterowani uzbrojeniem.
- systemy pokładowe: systemy zobrazowania informacji w kabinie, system łączności i transmisji danych, systemy nawigacyjne, systemy identyfikacji swój

- obcy, systemy wykrywania, śledzenia i rozpoznania, systemy nawigacyjne, system identyfikacji swój - obcy, system wykrywania, śledzenia i

rozpoznania, układy sterowania lotem, rejestracji parametrów lotu i przebiegu zadania bojowego.
- układ ratowniczy i systemy podtrzymywania życia załogi.
- dolności przetrwania bojowego, oprogramowania systemowego, systemu planowania i odtwarzania misji, szkolenia personelu latającego i logistycznego,

urządzeń treningowo - symulacyjnych, części zamiennych i pomocy technicznej.

D. Wymagania offsetowe

Na początku przetargu zakładano, że offset będzie stanowić 100% ceny nabycia samolotu. W czerwcu 2002 roku Komisja dokonała zasadniczej zmiany,

decydując się, że w przypadku przekroczenia offsetu powyżej wymaganego poziomu 100% ceny samolotu takiemu oferentowi zostanie przyznane 15 punktów.

Kierując się powyższymi, czterema kryteriami, Komisja Przetargowa oceniła trzy oferty.
- oferta francuska i szwedzko - brytyjska zostały podane w euro, oferta amerykańska w dolarach. Różnice cen nie przekroczyły 10 %.
- Komisja sprawdziła kompleksowość ofert, tzn. czy wszystkie zadeklarowane w ofertach elementy znalazły odzwierciedlenie w cenie podanej przez

oferentów i czy są zgodne z postawionymi wymaganiami, także pod względem ilościowym. Okazało się, że w zapisach niektórych oferentów część istotnych

elementów systemu można nabyć za dodatkową opłatą, która nie była uwzględniona w cenie oferty. Komisja uznała, że w pełni kompleksową ofertę

przedstawił rząd Stanów Zjednoczonych.
- oferent francuski zgłosił offset w wysokości 3mld 801 mld euro, oferent szwedzko-brytyjski 7 mld 476 mln euro, a amerykański 9 mld 800 USD. Komitet

Offsetowy zweryfikował podane przez oferentów kwoty, zwłaszcza mnożniki.
- po podsumowaniu wszystkich ocen Komisja Przetargowa zgłosiła do akceptacji Ministrowi Obrony Narodowej najkorzystniejszą ofertę. Za taką uznana

została oferta, która uzyskała największą liczbę punktów wyliczoną według wzorów zawartych w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia. Oferta

zwycięzcy uzyskała ponad 90 na 100 możliwych punktów.

 

Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych